Çanakkale Ruhundan Akran Zorbalığına

Çanakkale’de vatan savunması için canını dişine takan "15’liler" ile günümüzde okul koridorlarında akran zorbalığı veya disiplinsizlik sorunlarıyla gündeme gelen genç kuşak arasındaki bu tezat, toplumun vicdanında derin bir yara açıyor. Bir eğitimci olarak bu sosyolojik dönüşümü ele alıyor; "Neden böyle olduk ve ne yapmalıyız?" sorularına yanıt arıyorum.

Tarihimizin en hüzünlü ve gururlu türkülerinden biridir: "Hey Onbeşli, Onbeşli!" 1915 yılında, henüz bıyığı terlememiş çocuklar vatan savunması için kalemlerini bırakıp süngü kuşandılar. Bugün ise aynı yaş grubundaki gençlerin bir kısmının okullarda şiddet ve disiplinsizlik ile gündeme gelmesi, hepimizin durup düşünmesi gereken bir tablo ortaya koyuyor. Peki, dün cepheye koşan o ruh, bugün neden okulda "terör estiren" bir profile dönüştü?

1. Neden Bu Noktaya Geldik?

Bu durumu sadece "yeni nesil bozuldu" diyerek kestirip atmak kolaya kaçmaktır. Sorunun kökleri çok daha derindedir:

• Değerler Erozyonu: Çanakkale ruhunu besleyen "vatan", "fedakarlık" ve "diğerkâmlık" kavramlarının yerini; günümüzde bireysellik, hazzın kutsanması ve tüketim çılgınlığı aldı.

• Dijital Şiddetin Normalleşmesi: Sosyal medya ve oyun dünyası, şiddeti bir "güç gösterisi" veya "eğlence" olarak sunuyor. Gençler, dijital dünyada gördükleri zorbalığı gerçek hayatta bir statü kazanma aracı olarak kullanıyor.

• Rol Model Eksikliği: Eskiden var olan "mahalle kültürü" ve "aile disiplini" zayıfladı. Bugün gençler, derinliği olmayan dijital figürleri örnek alıyor; emek vermeden güç sahibi olma hayali kuruyor.

• Eğitim Sistemindeki Boşluklar: Sınav odaklı sistem, karakter gelişimini ve duygusal zekayı arka plana itti. Ailelerin ise aşırı korumacı veya aşırı ilgisiz tutumları, sınırlarını bilmeyen bir nesil yarattı.

2. Ne Yapmalı? Çözüm Nerede?

Tarihimize olan borcumuzu, bugünün gençlerini doğru yönlendirerek ödeyebiliriz. İşte atılması gereken kritik adımlar:

• Karakter Eğitimi Müfredatın Odak Noktası Olmalı: Eğitim sadece akademik bilgiden ibaret değildir. Empati, nezaket ve sorumluluk bilinci anaokulundan itibaren sistematik olarak verilmelidir.

• Dijital Okuryazarlık ve Denetim: Aileler, çocuklarının internette maruz kaldığı içerikleri sadece kısıtlamakla kalmamalı; onlara eleştirel düşünme becerisi kazandırmalıdır.

• Spor ve Sanata Yönlendirme: Şiddetin temelinde biriken kontrolsüz enerji yatar. Gençlerin bu enerjiyi deşarj edebileceği, takım ruhunu kavrayabileceği alanlar (spor, tiyatro, el sanatları) yaygınlaştırılmalıdır.

• Tarih Bilinci "Ruh" Olarak Anlatılmalı: Çanakkale’yi sadece savaş tarihlerinden ibaret görmemeli; oradaki 15 yaşındaki gencin sahip olduğu "sorumluluk bilincini" işlemeliyiz. "O yaşta bir çocuk neden canını verdi?" sorusunun cevabını, bugünün gencinin kalbine dokundurmalıyız.

Sonuç olarak; eğitim, bir çocuğun sadece zihnini değil, kalbini de terbiye etme sanatıdır. Eğer biz kalpleri imar etmezsek, binaları ve toplumsal huzuru korumak imkansız hale gelir.