Netlerin Neden Artmıyor? Belki de Çok Çalıştığın İçindir! (Nasıl yani?)

8.04.2026 12:35  |  Halim Bartal  |  Eğitim

 

 

"Daha fazla test, daha az uyku, daha çok stres..." Eğer formülün buysa, bir yerlerde yanlış yapıyoruz demektir. Gel, seni Kerem’le tanıştırayım.

Kerem’in Kısır Döngüsü

Kerem, masasının başından kalkmayan, her sabah güneş doğmadan deneme çözen o "ideal" öğrenci tiplemesiydi. Masasında boş yer kalmayacak kadar çok soru bankası vardı. Ancak bir sorun vardı: Netleri aylardır yerinde sayıyordu. Hatta bazen, bildiği konularda bile basit hatalar yapmaya başlamıştı.

Bir akşam, son deneme sonucuna bakıp masayı yumrukladığında şunu fark etti: Kerem aslında ders çalışmıyordu, Kerem kürek çekiyordu. Ama bir teknede değil, betonun üzerinde. Ne kadar hızlı çekerse çeksin, santim ilerleyemiyordu.

"Nasıl Yani?" Diyenlere: İşte Nedeni

Çok çalışmak, her zaman "verimli" çalışmak değildir. İşte netlerinin artmamasını sağlayan o garip paradoks:

• Beynin "Kapatma" Modu: Beyin de bir kas gibidir. Sürekli aynı yoğunlukta bilgi pompaladığında, bir noktadan sonra "save" tuşuna basmayı bırakır. Okursun ama anlamazsın; çözersin ama öğrenmezsin.

• Analizsiz İlerleme: Kerem gibi sadece "bitirmeye" odaklanırsan, yanlış yaptığın soruları analiz etmeye vaktin kalmaz. Yanlışını düzeltmediğin her dakika, aynı hatayı bir sonraki denemede yapacağının garantisidir.

• Kortizol Seviyesi ve Hafıza: Aşırı çalışma stres yaratır, stres de kortizolü tetikler. Yüksek kortizol, beynin öğrenme merkezi olan hipokampusu baskılar. Yani stresliyken beynin aslında kapılarını dış dünyaya kapatır.

Çözüm: "Stratejik Mola" ve Odaklanma

Peki, Kerem ne yaptı? Çalışma saatlerini %20 azalttı, ancak bu süreyi analiz ve dinlenmeye ayırdı.

1. Hata Defteri: Sırf soru çözmek için soru çözmeyi bıraktı. Her yanlışın nedenini en ince ayrıntısına kadar inceledi.

2. Uyku Kalitesi: Gece yarısı çalışmalarını bıraktı. Beyninin bilgileri uzun süreli hafızaya işlemesi için uykuya ihtiyacı olduğunu anladı.

3. Aktif Geri Çağırma: 10 test çözmek yerine, 2 test çözüp "Ben az önce ne öğrendim?" diye kendine sormaya başladı.

 

Unutma: Ormanda elinde kör bir balta olan oduncu, mola verip baltasını bilemezse; ne kadar çok çalışırsa çalışsın, daha az ağaç keser.

 

Netlerin artmıyorsa, belki de o baltayı bileme vaktin gelmiştir. Belki de sorun eksik çalışman değil, kendine hiç nefes aldırmaman ve yanlışlarını sevmemendir.

Şimdi o kalemi yavaşça masaya bırak, derin bir nefes al ve kendine dürüst ol: Gerçekten öğreniyor musun, yoksa sadece sayfaları mı çeviriyorsun?

Geri Dön
Diğer Yazılar